ĐNA - Ngày 13/10/2026, tại Đà Nẵng, 5 tiểu ban chuyên môn thuộc Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo ASEAN (COSTI) tiến hành phiên họp đầu tiên theo cơ cấu mới, mở đầu chuỗi hoạt động của Hội nghị COSTI lần thứ 90 (COSTI-90) do Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam đăng cai. Sự kiện đánh dấu bước chuyển quan trọng trong cơ chế điều phối hợp tác khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của ASEAN.
Tập trung nguồn lực vào các lĩnh vực công nghệ chiến lược
Hội nghị diễn ra trong bối cảnh COSTI kiện toàn cơ cấu tổ chức, tinh gọn từ 9 tiểu ban chuyên môn xuống còn 5 tiểu ban, với sự tham dự của khoảng 250 đại biểu đến từ các nước thành viên ASEAN, Ban Thư ký ASEAN, các đối tác và tổ chức quốc tế.
Theo cơ cấu mới, 5 tiểu ban chuyên môn của COSTI gồm: Hệ sinh thái KH,CN&ĐMST (SC-STIE); Công nghệ chuyên sâu và mới nổi (SC-DET); Công nghệ sinh học và Khoa học thực phẩm (SC-BFS); Công nghệ vật liệu và năng lượng (SC-MET); Khoa học Trái đất, Đại dương và Vũ trụ (SC-EOSS).
Việc tái cấu trúc nhằm tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả điều phối, đồng thời gắn kết chặt chẽ hơn các hoạt động chuyên môn với Kế hoạch hành động ASEAN về KH,CN&ĐMST giai đoạn 2026-2035 (APASTI 2026-2035).
Theo đó, mỗi tiểu ban có nhiệm vụ xác định các lĩnh vực ưu tiên, xây dựng kế hoạch hoạt động hằng năm với mục tiêu và chỉ số đánh giá cụ thể; chỉ đạo hoạt động của các trung tâm, mạng lưới trực thuộc và định kỳ báo cáo COSTI.
Tại các phiên họp, Ban Thư ký ASEAN cập nhật kết quả các hội nghị cấp cao liên quan, tình hình Quỹ KH,CN&ĐMST ASEAN (ASTIF) và Điều khoản tham chiếu về việc thành lập các cơ quan trực thuộc COSTI. Các tiểu ban cũng rà soát tiến độ triển khai các dự án, sáng kiến; đánh giá kết quả những hoạt động đã hoàn thành, xem xét đề xuất hợp tác mới và nghe báo cáo từ các trung tâm, mạng lưới chuyên môn trong khu vực.
Trọng tâm thảo luận hướng vào các lĩnh vực công nghệ có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển của ASEAN, bao gồm trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ lượng tử, bán dẫn, công nghệ sinh học, năng lượng sạch, vật liệu mới và công nghệ vũ trụ. Bên cạnh đó, các đại biểu trao đổi về phát triển nguồn nhân lực, hạ tầng nghiên cứu, an ninh lương thực, khí tượng và khoa học đại dương.
Trong khuôn khổ các phiên họp, các đại biểu cũng cập nhật tiến độ hợp tác KH,CN&ĐMST giữa ASEAN với các đối tác và tổ chức quốc tế, trong đó có Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, Liên minh châu Âu (EU), Vương quốc Anh, Hoa Kỳ và Tổ chức Khí tượng Thế giới.
Việt Nam đảm nhiệm vai trò Chủ tịch Tiểu ban SC-EOSS
Trong cơ cấu mới của COSTI, Việt Nam đảm nhiệm vai trò Chủ tịch Tiểu ban Khoa học Trái đất, Đại dương và Vũ trụ (SC-EOSS). Tại các phiên họp, đoàn Việt Nam tích cực tham gia thảo luận, chia sẻ kết quả hoạt động của một số mạng lưới và chương trình do Việt Nam điều phối hoặc đồng chủ trì, qua đó góp phần thúc đẩy hợp tác khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong ASEAN.
Kết thúc ngày làm việc 13/10, các tiểu ban đã thông qua báo cáo kết quả phiên họp, đồng thời chuẩn bị báo cáo của Chủ tịch từng tiểu ban để trình Hội nghị COSTI-90.
Việc vận hành cơ cấu mới không chỉ đánh dấu bước chuyển trong phương thức điều phối hợp tác khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của ASEAN, mà còn hướng tới chuyển trọng tâm từ các hoạt động hợp tác riêng lẻ sang những chương trình có tính liên kết, tập trung nguồn lực và tạo ra giá trị chung cho khu vực. Trên cơ sở phát huy thế mạnh của từng quốc gia thành viên, cơ chế này được kỳ vọng sẽ thúc đẩy hình thành các sáng kiến nghiên cứu và phát triển công nghệ mang tính khu vực, từng bước nâng cao năng lực tự chủ công nghệ, khả năng thích ứng trước những thách thức mới và sức cạnh tranh của ASEAN trong giai đoạn 2026-2035.
Theo chương trình, sáng 14/10 sẽ diễn ra Cuộc họp lần thứ 21 Hội đồng Tư vấn cho COSTI (BAC-21). Phiên toàn thể COSTI-90 diễn ra từ chiều 14/10 đến hết ngày 15/10, với sự tham dự và phát biểu chào mừng của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân.
Thế Nguyễn